Afkoppelen hemelwater bedrijven Noord- en Middel-Limburg

Bij de Hogeschool Van Hall Larenstein maakt een onderzoek deel uit van de minor Stedelijk Water. Dit jaar heeft de projectorganisatie van Waterklaar1 gevraagd onderzoek te doen naar het afkoppelen hemelwater bij bedrijven in Noord- en Midden-Limburg. Dit heeft geresulteerd in een onderzoeksrapport en vormt een leidraad voor de aanpak ten aanzien van het afkoppelen hemelwater bij bedrijven.

De verandering van het klimaat zorgt voor steeds meer uitersten. Hevige regenval en droge periodes komen steeds vaker voor. Door de hevige regenval treedt wateroverlast op, terwijl in andere perioden er een tekort is aan water, waardoor verdroging plaatsvindt. Inwoners en bedrijven ondervinden door wateroverlast veel hinder en schade. 

Provincie, gemeenten en waterschap werken samen, in het project Waterklaar2, aan het voorkomen van problemen als wateroverlast door het stimuleren van het afkoppelen van hemelwater. Hiervoor is door de gemeenten en het waterschap een stimuleringsregeling afkoppeling hemelwater ontwikkeld. Op basis van deze regeling wordt aan inwoners en bedrijven subsidie verstrekt als tegemoetkoming in de kosten van het afkoppelen van hemelwater. Echter, tot op heden blijkt dat het afkoppelen hemelwater bij bedrijven nog onvoldoende van de grond komt. Het doel van dit onderzoek is gemeenten inzicht te geven in de motivatie tot afkoppelen door bedrijven. De hoofdvraag van het onderzoek luidt dan ook “Hoe kunnen gemeenten de bestaande stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater het meest effectief inzetten bij bedrijven in Noord- en Midden-Limburg?” 

Voor het onderzoek zijn gesprekken gevoerd met stakeholders, enquêtes uitgezet bij gemeenten en bedrijven, en zijn aanvullende literatuurstudies uitgevoerd. Uit het onderzoek is gebleken dat er bij bedrijven weinig kennis is over afkoppelen van hemelwater en wordt er geen noodzaak gevoeld tot afkoppelen als er geen wateroverlast is. Er is zeker wel draagvlak bij bedrijven tot het afkoppelen van hemelwater, waarbij de voorkeur uitgaat naar een collectieve integrale aanpak van wateroverlast, hittestress en duurzaamheid. Gemeenten ervaren belemmering in het stimuleren van afkoppelen hemelwater, doordat er beperkt subsidie en beperkte capaciteit beschikbaar is. Verder hanteren de gemeenten vooral sectorale aanpak terwijl bedrijven de voorkeur geven aan een integrale aanpak. 

De conclusie van het onderzoek is dat gemeenten de bestaande stimuleringsregeling “afkoppelen hemelwater” het meest effectief kunnen inzetten door bij bedrijven meer bekendheid te geven aan de stimuleringsregeling en de aanvraagprocedure te vereenvoudigen. Bij het meer bekendheid geven aan de regeling is het van belang de bedrijven persoonlijk -in een collectieve setting- te benaderen en daarbij niet alleen de noodzaak, maar ook het voordeel van afkoppelen van het hemelwater voor deze bedrijven te benadrukken. Daarnaast zal het toevoegen van subsidiemogelijkheden voor een collectieve aanpak bijdragen aan het succes van de stimuleringsregeling. Om dit te bereiken wordt allereerst geadviseerd in te zetten op een goede communicatie tussen gemeenten en vertegenwoordigers van bedrijventerreinen. Verder wordt de gemeenten geadviseerd intern de samenwerking te zoeken op de beleidsterreinen water (riolering), duurzaamheid en economie om te komen tot een integrale aanpak en een bundeling van menskracht en middelen. Door middel van een pilot -in één of twee gemeenten- kan men ervaring op doen met deze collectieve integrale aanpak voor wateroverlast, hittestress en verduurzaming, waarbij ondernemers, Parkmanagement of andere bedrijvenorganisaties actief meedenken, meewerken en meefinancieren. De ervaringen uit de pilots kunnen, via de bestaande overlegstructuren, gedeeld worden met andere gemeenten en mogelijk omgezet worden in een algemene aanpak met ruimte voor maatwerk. 

Vervolgens wordt een aantal concrete maatregelen benoemd waarmee gemeenten het advies handen en voeten kan geven, zoals het aanpassing van de website Waterklaar, voorlichting, vereenvoudiging van de aanvraag en subsidie verstrekken voor collectieve aanpak. 

En tenslotte wordt geadviseerd, na een nader vast te stellen termijn, de pilot en genomen maatregelen te evalueren.

14th July 2020